Trong thời đại chuyển đổi số, Internet và mạng xã hội mang lại nhiều cơ hội học tập, giao lưu cho học sinh, nhưng cũng tiềm ẩn những nguy cơ lừa đảo, thao túng tâm lí và đe dọa trên không gian mạng. Đáng lo ngại, thủ đoạn “bắt cóc online” ngày càng tinh vi, khiến nạn nhân hoang mang, làm theo yêu cầu của đối tượng xấu và có thể rơi vào những tình huống nguy hiểm.
Xuất phát từ thực tiễn đó, dự án khoa học thuộc lĩnh vực Khoa học hành vi với đề tài “Hướng dẫn rèn luyện kĩ năng phòng tránh ‘bắt cóc online’ cho học sinh Trường THCS Hùng Thắng” được thực hiện nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kĩ năng nhận diện nguy cơ và hướng dẫn học sinh cách tự bảo vệ mình khi tham gia môi trường mạng.
Dự án tập trung tìm hiểu nhận thức, thói quen sử dụng mạng xã hội và khả năng xử lí tình huống của học sinh thông qua nghiên cứu tài liệu, khảo sát, quan sát, thống kê và phân tích tình huống. Quy mô khảo sát dự kiến gồm 59 học sinh, 30 giáo viên và 20 phụ huynh, góp phần làm rõ thực trạng và vai trò phối hợp giữa gia đình, nhà trường trong bảo vệ học sinh.
Từ kết quả nghiên cứu, dự án hướng tới xây dựng các giải pháp giáo dục thiết thực như nhận diện dấu hiệu lừa đảo, bảo vệ thông tin cá nhân, bình tĩnh trước lời đe dọa, kiểm chứng thông tin và chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ từ người lớn đáng tin cậy. Các hình thức tuyên truyền như video, poster, sơ đồ tư duy, câu hỏi tương tác và thực hành tình huống được đề xuất nhằm giúp học sinh tiếp thu kiến thức sinh động, dễ nhớ và biết vận dụng vào thực tế.
Điểm nổi bật của dự án là chú trọng chuyển từ tuyên truyền kiến thức sang rèn luyện kĩ năng thông qua trải nghiệm và thực hành, giúp học sinh chủ động nhận diện nguy cơ, lựa chọn cách ứng xử phù hợp và nâng cao ý thức trách nhiệm khi sử dụng Internet.
Thông qua dự án, nhóm thực hiện mong muốn góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lan tỏa văn hóa ứng xử có trách nhiệm trên không gian mạng và hình thành những công dân số tự tin, có khả năng tự bảo vệ bản thân trước các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi.
Thông điệp của dự án: “Bình tĩnh – Kiểm chứng – Không làm theo yêu cầu đáng ngờ – Báo ngay cho người lớn đáng tin cậy”.